Do góry
roamo.rent

Kultura i historia

Kraj, do którego jedziecie, w kilku odsłonach: historia od rzymskiej Doklei do niepodległości, prawosławne sanktuaria, Njegoš, święta, zwyczaje i język. Dział dla tych, którzy chcą rozumieć to, co oglądają, i czuć się pewnie zarówno w klasztorze, jak i przy stole.

Historia Czarnogóry w skrócie

Zanim powstała Czarnogóra, były tu rzymska Doklea, średniowieczne księstwo Duklja i Zeta. W 1482 roku Ivan Crnojević założył Cetynię, która przez ponad cztery stulecia, aż do 1946 roku, pozostawała stolicą. Krajem rządzili kolejno władykowie-metropolici z rodu Petroviciów-Njegošów, potem książęta i król; później przyszła Jugosławia, a po niej niepodległość. Wszystko po kolei i z datami — w tekście „Historia Czarnogóry w skrócie”.

Najważniejszą postacią tej historii jest Piotr II Petrović Njegoš — władyka, władca i poeta. Jego mauzoleum na Lovćenie zbudowano w latach 1970–1974 według projektu Ivana Meštrovicia: na górę prowadzi 461 stopni, posąg z szarego granitu z Jablanicy waży 28 ton, a kariatydy są z czarnego kamienia. Bilet kosztuje 8 €, mauzoleum jest otwarte od 15 kwietnia do 15 listopada, od 9:00 do 18:00.

Klasztory i sanktuaria

Ostrog to klasztor z XVII wieku wbudowany w skałę na wysokości około 900 m, założony przez św. Bazylego Ostrogskiego — jedno z najczęściej odwiedzanych prawosławnych sanktuariów na Bałkanach; wstęp i parking są bezpłatne. W klasztorze w Cetyni, którego obecny budynek wzniesiono w latach 1701–1704, przechowuje się prawicę Jana Chrzciciela — dłoń, którą według tradycji ochrzcił Chrystusa. W Podgoricy stoi sobór Zmartwychwstania Pańskiego, największa cerkiew prawosławna w Czarnogórze, a pod miastem — jaskiniowy klasztor Dajbabe, założony w 1897 roku.

Wszystkie cztery miejsca w jeden dzień obejmuje prywatna wycieczka — od 90 € za grupę. Grupowa „Ostrog i Podgorica” kosztuje od 39 € od osoby, ale odbywa się tylko w sezonie, od października do maja nie jest organizowana. Obie prowadzi wyłącznie przewodnik rosyjskojęzyczny, więc kto ma auto, może po prostu pojechać sam; pozostałe trasy są w dziale wycieczki. Do klasztoru ramiona i kolana muszą być zakryte: kobiety zakładają długą spódnicę albo spodnie, mężczyźni — długie spodnie zamiast szortów.

Święta, zwyczaje i język

Najbardziej znane letnie święto w Boce to Fašinada: co roku 22 lipca mieszkańcy Perastu wiozą łodziami kamienie pod wyspę Gospa od Škrpjela — na pamiątkę legendy o ikonie Matki Bożej, którą marynarze znaleźli na rafie 22 lipca 1452 roku. Pozostałe daty zebraliśmy w kalendarzu świąt i festiwali.

Mówi się tu po czarnogórsku i po serbsku, a pisze zarówno łacinką, jak i cyrylicą. Język jest słowiański, więc wiele prostych słów Polak zrozumie od razu, ale trafiają się fałszywi przyjaciele: „jutro” znaczy tu ranek. Zwroty z wymową i listę takich pułapek znajdziecie w tekście o języku w Czarnogórze, a o napiwkach, kawie, „polako” i tematach, o które lepiej się nie spierać — w tekście „Zwyczaje w Czarnogórze”.

Częste pytania

Jak się ubrać do klasztoru w Czarnogórze?

Ramiona i kolana muszą być zakryte: kobiety — długa spódnica albo spodnie, chusta mile widziana, mężczyźni — długie spodnie zamiast szortów. W Ostrogu to warunek wejścia, a nie uprzejma prośba.

Jak dostać się do klasztoru Ostrog?

Wstęp i parking są bezpłatne, a z dolnego klasztoru do górnego kursuje busik za 1–2 €. Grupowa wycieczka „Ostrog i Podgorica” kosztuje od 39 €, ale od października do maja się nie odbywa.

Kiedy jest otwarte mauzoleum Njegoša?

Od 15 kwietnia do 15 listopada, od 9:00 do 18:00; zimą jest zamknięte. Bilet kosztuje 8 €, studenci i dzieci płacą 4 €, do 12 lat wstęp jest wolny, a najlepiej dojechać przed 16:30.

Czy w Czarnogórze dogadam się po polsku?

Częściowo: język jest słowiański, więc proste słowa, jak voda, riba czy vino, zrozumiecie od razu. Na pełne porozumienie nie liczcie i uważajcie na fałszywych przyjaciół — „jutro” znaczy tu ranek.

Inne działy