Kaniony Tary i Moraczy: północ kraju w jeden dzień

Z wybrzeża Czarnogóra wygląda na mały kraj plaż. Dwie godziny drogi na północ i to wrażenie się rozsypuje: zamiast morza góry powyżej dwóch tysięcy metrów, zamiast oleandrów las iglasty, zamiast trzydziestu stopni piętnaście. Wycieczka na kaniony istnieje właśnie po to, żeby pokazać tę drugą Czarnogórę tym, którzy nie mają auta ani wolnego tygodnia.

Wyjazd jest wczesny, około 06:30. Autokar zbiera ludzi niemal z całej riwiery budvańskiej i rusza przez przełęcze na północ. W ciągu dnia: kanion Moraczy z klasztorem, most Đurđevicia nad Tarą, Žabljak i Czarne Jezioro. Cena — od 58 € za osobę przy wyjeździe z Budvy lub Podgoricy; z Kotoru, Tivatu i Baru — od 68 €.

Kanion Moraczy

Pierwsze poważne miejsce na trasie. Droga biegnie po półce wykutej w pionowej skale, a przeciwległa ściana stoi trzydzieści–pięćdziesiąt metrów dalej — tak blisko, że niebo zostaje wąskim pasem gdzieś w górze. To nie punkt widokowy, tylko sama droga: kanion przejeżdża się na wylot.

Po drodze jest klasztor Morača, założony w XIII wieku. Cerkiew poświęcono Zaśnięciu Bogurodzicy, w środku zachowały się freski z wizerunkami Bogurodzicy i Chrystusa oraz jedenaście scen z życia proroka Eliasza. Dziedziniec z różami, woda ze źródła, sklepik z ikonami i brojanicami — plecionymi serbsko-czarnogórskimi sznurami modlitewnymi noszonymi jako amulet.

Nieco w bok od drogi, otoczone gęstym lasem, leży Jezioro Biogradzkie — polodowcowe jezioro w jednym z nielicznych zachowanych w Europie lasów pierwotnych. Przewidziano na nie osobny czas; zależnie od sytuacji na drodze organizator może zastąpić je innym postojem, co jest ustalane wcześniej. O samym parku, łódkach i ścieżce wokół jeziora — w tekście Biogradska Gora i Kolašin.

Kanion Tary i most Đurđevicia

Główny punkt dnia. Kanion Tary jest najgłębszy w Europie: do 1300 metrów głębokości przy długości około 80 kilometrów. Często nazywa się go drugim na świecie po Wielkim Kanionie.

Nad nim stoi most Đurđevicia — zbudowany w latach 1937–1940, pięć łuków, główne przęsło 116 metrów, wysokość nad rzeką ponad 150 metrów. W 1942 roku partyzanci wysadzili skrajny łuk, żeby zatrzymać wojska włoskie; pomagał im inżynier Lazar Jauković, który ten most budował. Trzy miesiące później, w sierpniu 1942 roku, schwytano go i rozstrzelano na samym moście. Most odbudowano w 1946 roku. Na miejscu opowiedzą szczegóły.

Jesienią 2026 roku most jest zamknięty z powodu remontu — do 26 października, otwarcie zapowiadają wcześniej. Przed wyjazdem sprawdźcie, jak zmienia to program.

Kto chce, może przy moście przelecieć nad kanionem na tyrolce — płatne osobno, 10–30 €: trasy mają od 350 metrów do kilometra. Sezon tyrolki trwa od połowy kwietnia do września.

Czarne Jezioro i Žabljak

Žabljak uchodzi za najwyżej położone miasto na Bałkanach — 1456 metrów n.p.m. Stamtąd do Czarnego Jeziora są trzy kilometry: dwa polodowcowe akweny połączone wąskim kanałem, otoczone sosnowym lasem, woda w kolorze ciemnego szkła. Wokół jeziora biegnie wygodna ścieżka na jakąś godzinę.

To teren parku narodowego Durmitor: osiemnaście jezior polodowcowych i czterdzieści osiem szczytów powyżej dwóch tysięcy metrów. Park założono w 1952 roku, a w 1980 roku wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Dorzecze Tary jest od 1977 roku rezerwatem biosfery.

Ile to kosztuje

Cena jest za osobę:

• od 58 € — dorosły od 12 lat, przy wyjeździe z Budvy lub Podgoricy; z Kotoru, Tivatu i Baru — od 68 €
• od 30 € — dziecko 4–11 lat
• bezpłatnie — niemowlęta do 3 lat na kolanach; z miejscem — od 30 €

W cenie: transport, licencjonowany przewodnik, powrót do miejsca odbioru i podstawowe ubezpieczenie przewoźnika na czas jazdy.

Osobno płatne: wstęp do parku narodowego 5 €, zestaw obiadowy dla chętnych od 15 €, napoje i tyrolka. Rezerwacja bez zaliczki, rozliczenie z przewodnikiem w autokarze, anulowanie bezpłatne. Dokładną kwotę potwierdza firma, która prowadzi wycieczkę.

Wszystkie wycieczki organizatora — i grupowe, i prywatne — odbywają się wyłącznie z przewodnikiem rosyjskojęzycznym. Wariant prywatny, od 90 € za całą grupę, daje własne tempo i postoje, ale nie inny język. Jeśli rosyjski wam nie odpowiada, tę trasę przejedziecie sami wynajętym autem — opisuje ją tekst Durmitor i Czarne Jezioro.

Co trzeba zabrać koniecznie

Ciepłe rzeczy. To najważniejsze i to właśnie się pomija. Na wybrzeżu może być dwadzieścia osiem stopni, w Žabljaku dwanaście, a różnicę czuć od razu. Wiatrówka albo polar są potrzebne nawet w sierpniu.

Dalej: wygodne buty (nad Czarnym Jeziorem jest ścieżka, nie promenada), woda, nakrycie głowy, aparat. I chusta albo pareo, żeby zakryć ramiona i kolana — w programie jest klasztor.

Kiedy się odbywa

Od kwietnia do połowy października. Od połowy października do kwietnia wycieczka nie kursuje: na północy leży śnieg, przełęcze zamykają, a Žabljak zamienia się w ośrodek narciarski.

Dzień jest długi — od wpół do siódmej rano do wieczora, z dużymi przejazdami między punktami. Z bardzo małymi dziećmi bywa ciężko, za to uczniom zwykle się podoba: most, jezioro, tyrolka.

W pobliżu

Inna wycieczka na tę samą północ, ale z wodą zamiast punktów widokowych, to rafting na Tarze i kanion Piwy — tam nie patrzycie na kanion z góry, tylko płyniecie jego dnem.

Bliżej i łagodniej jest Serce Czarnogóry z Cetynią i kolejką linową. Wszystkie kierunki zebrano w atrakcjach, cały dział to wycieczki po Czarnogórze.

Tę samą trasę można przejechać samodzielnie i bez pośpiechu — wchodzi w plan w tekście Czarnogóra autem w 5 dni.

Ceny sprawdzone we wrześniu 2026 roku.